گزارشگری مالی
گزارشگری مالی زبان مشترک کسبوکار است. ارزش این زبان به یک چیز وابسته است: اینکه همه از قواعد یکسانی پیروی کنند، وگرنه مقایسه ممکن نیست.
تعریف و هدف
گزارشگری مالی فرایند تهیه و ارائه اطلاعات مالی به استفادهکنندگان برونسازمانی است. هدف آن فراهمکردن اطلاعات مفید برای تصمیمگیری اقتصادی و ارزیابی وظیفه مباشرت مدیریت نسبت به منابعی است که به او سپرده شده.
استفادهکنندگان و نیازهایشان
| استفادهکننده | پرسش اصلی |
|---|---|
| سرمایهگذاران | آیا سرمایهگذاری کنم، نگه دارم یا بفروشم؟ |
| اعتباردهندگان | آیا شرکت توان بازپرداخت دارد؟ |
| مدیریت | عملکرد چگونه بوده و چه تصمیمی بگیرم؟ |
| دولت و سازمان مالیاتی | مالیات و رعایت مقررات |
| کارکنان و تأمینکنندگان | ثبات و تداوم شرکت |
ویژگیهای کیفی اطلاعات مالی
- مربوط بودن — بر تصمیم استفادهکننده اثر بگذارد؛ شامل ارزش پیشبینیکنندگی و تأییدکنندگی
- ارائه صادقانه — کامل، بیطرف و عاری از اشتباه بااهمیت
- قابل مقایسه بودن — امکان مقایسه میان دورهها و میان شرکتها
- قابل اتکا و قابل تأیید بودن — ناظران مستقل به نتیجه مشابه برسند
- بهموقع بودن — اطلاعات دیرهنگام، هرچقدر دقیق، بیفایده است
- قابل فهم بودن — برای استفادهکننده با دانش متعارف
میان این ویژگیها مصالحه وجود دارد: گزارش سریعتر معمولاً کمدقتتر است، و دقت کامل ممکن است به قیمت از دست رفتن بهموقع بودن تمام شود.
مفروضات و اصول بنیادی
- فرض تداوم فعالیت — شرکت در آینده قابل پیشبینی به فعالیت ادامه میدهد؛ مبنای ارزشگذاری داراییها به بهای تمامشده.
- فرض شخصیت حسابداری — امور شرکت از امور مالکان جداست.
- فرض دوره مالی — عمر شرکت به دورههای گزارشگری تقسیم میشود.
- اصل بهای تمامشده تاریخی — ثبت دارایی به بهای اکتساب.
- اصل تحقق درآمد — درآمد هنگام انتقال کنترل کالا یا خدمت شناسایی میشود، نه هنگام دریافت وجه.
- اصل تطابق — هزینهها باید در همان دورهای شناسایی شوند که درآمد مرتبط با آنها شناسایی شده.
- اصل افشای کامل — هر اطلاعات بااهمیت باید در یادداشتهای همراه افشا شود.
- اصل احتیاط — در شرایط ابهام، درآمد و دارایی بیش از واقع و هزینه و بدهی کمتر از واقع ارائه نشود.
نکته تمایز
- حسابداری مالی برای استفادهکنندگان برونسازمانی است، از استانداردها تبعیت میکند، گذشتهنگر و ادواری است. حسابداری مدیریت برای درون سازمان، بدون الزام به استاندارد، آیندهنگر و بهفراخور نیاز تهیه میشود.
- حسابداری ثبت و تهیه گزارش است؛ حسابرسی اظهارنظر مستقل درباره اینکه آیا این گزارشها منصفانه تهیه شدهاند. حسابرس صحت مطلق را تضمین نمیکند، بلکه اطمینان معقول میدهد.
- یادداشتهای همراه بخش جداییناپذیر صورتهای مالیاند، نه ضمیمه اختیاری؛ بسیاری از اطلاعات حیاتی مانند بدهیهای احتمالی فقط آنجا افشا میشوند.
واژگان کلیدی
- فرض تداوم فعالیتGoing Concern
- اصل تطابقMatching Principle
- اصل احتیاطPrudence
- اهمیتMateriality
- یادداشتهای همراهNotes to Financial Statements