سؤالات استراتژی کسب و کار
۱۰ سؤال چهارگزینهای از سرفصل استراتژی کسب و کار. پاسخ هر سؤال همراه با توضیح گزینه درست و دلیل نادرستی سایر گزینهها آمده است.
کدام گزینه بیانگر «چشمانداز» سازمان است؟
پاسخ و توضیح
گزینه الف
چشمانداز تصویر مطلوب سازمان در آینده است و معمولاً با «تبدیل شدن به…» یا «پیشرو بودن در…» و افق زمانی مشخص بیان میشود.
چرا بقیه نه: گزینه ب کارکرد امروز سازمان را توصیف میکند، پس مأموریت است؛ گزینه پ یک ارزش سازمانی است؛ و گزینه ت یک هدف کمی کوتاهمدت.
مطالعه مبحث: تعریف چشمانداز و مأموریتدر تحلیل SWOT، «قدرت چانهزنی بالای تأمینکنندگان» در کدام خانه قرار میگیرد؟
پاسخ و توضیح
گزینه ب
قدرت تأمینکننده عاملی بیرونی و نامطلوب است، پس تهدید محسوب میشود.
چرا بقیه نه: قوت و ضعف همواره به عوامل درونی سازمان اشاره دارند و فرصت عامل بیرونی مطلوب است.
مطالعه مبحث: تحلیل SWOTتفاوت اصلی PESTEL با پنج نیروی پورتر در چیست؟
پاسخ و توضیح
گزینه پ
PESTEL عوامل کلانی را بررسی میکند که بر همه صنایع اثر دارند، در حالی که پنج نیروی پورتر ساختار رقابتی یک صنعت خاص را تحلیل میکند.
چرا بقیه نه: هر دو چارچوب کیفیاند، هر دو برای هر اندازه سازمانی کاربرد دارند، و هر دو به محیط بیرونی میپردازند.
مطالعه مبحث: تحلیل محیط کلان (PESTEL)شرکتی کمترین بهای تمامشده صنعت را دارد اما محصولش را به قیمت بازار میفروشد. این کدام استراتژی است؟
پاسخ و توضیح
گزینه ت
رهبری هزینه به معنای پایین بودن «هزینه» است، نه الزاماً پایین بودن قیمت؛ شرکت میتواند با قیمت بازار بفروشد و حاشیه سود بیشتری بگیرد.
چرا بقیه نه: تمایز بر ویژگی منحصربهفرد تکیه دارد، تمرکز بر بخش محدودی از بازار، و گیرافتاده در میانه وضعیت شرکتی است که هیچیک را انتخاب نکرده.
مطالعه مبحث: مزیت رقابتیدر چارچوب VRIO، منبعی که ارزشمند و کمیاب است اما بهآسانی تقلید میشود، چه وضعیتی ایجاد میکند؟
پاسخ و توضیح
گزینه الف
ارزشمند و کمیاب بودن مزیت ایجاد میکند، اما بدون تقلیدناپذیری این مزیت با ورود رقبا از بین میرود؛ پس موقت است.
چرا بقیه نه: ضعف رقابتی وقتی است که منبع ارزشمند نباشد، برابری رقابتی وقتی که کمیاب نباشد، و پایداری مستلزم تقلیدناپذیری و سازمانیافتگی است.
مطالعه مبحث: مزیت رقابتیدر ماتریس BCG، کسبوکاری با سهم نسبی بازار بالا و نرخ رشد پایین در کدام خانه است و راهبرد آن چیست؟
پاسخ و توضیح
گزینه ب
سهم بالا در بازاری کمرشد، تعریف گاو شیرده است؛ این کسبوکار نقدینگی تولید میکند که صرف تأمین مالی ستارهها و علامتسؤالها میشود.
چرا بقیه نه: ستاره رشد بالا دارد، علامت سؤال سهم پایین در بازار پررشد، و سگ هر دو شاخص را پایین دارد.
مطالعه مبحث: برنامهریزی راهبردیکدام مورد نمونه یک «شاخص پیشرو» است؟
پاسخ و توضیح
گزینه پ
تعداد سرنخ فروش، پیشبین درآمد آینده است و امکان اقدام اصلاحی بهموقع میدهد.
چرا بقیه نه: سود، نرخ ترک خدمت و درآمد همگی نتیجه رویدادهای گذشته را گزارش میکنند، پس شاخص پسرو هستند.
مطالعه مبحث: اندازهگیری عملکرد و شاخصهای کلیدی (KPI)در مدل سهمرحلهای لوین، کدام مرحله بیشترین غفلت را میبیند و نتیجهاش بازگشت به وضعیت قبلی است؟
پاسخ و توضیح
گزینه ت
انجماد مجدد یعنی تثبیت تغییر در فرهنگ، رویهها و نظام پاداش؛ بدون آن تغییر پس از چند ماه معکوس میشود.
چرا بقیه نه: خروج از انجماد و تغییر معمولاً انجام میشوند و «ارزیابی» اصلاً جزو مراحل مدل لوین نیست.
مطالعه مبحث: مدیریت تغییر استراتژیکسهم بازار شرکتی ۱۵ درصد و سهم بزرگترین رقیب ۳۰ درصد است. سهم نسبی بازار چقدر است؟
پاسخ و توضیح
گزینه الف
سهم نسبی بازار برابر سهم ما تقسیم بر سهم بزرگترین رقیب است: ۱۵ تقسیم بر ۳۰ میشود ۰٫۵. مقدار کمتر از یک یعنی شرکت رهبر بازار نیست.
چرا بقیه نه: گزینه ب نسبت معکوس است، گزینه پ اصلاً از دادهها به دست نمیآید، و گزینه ت جمع دو سهم است نه نسبت آنها.
مطالعه مبحث: برنامهریزی راهبردیطبق قانون گودهارت، مشکل اصلی تبدیل یک سنجه به هدف چیست؟
پاسخ و توضیح
گزینه ب
وقتی سنجه به هدف تبدیل شود، افراد رفتارشان را برای بهبود همان عدد تنظیم میکنند، حتی به قیمت آسیب به هدف واقعی.
چرا بقیه نه: هزینه اندازهگیری، آبشارپذیری و همبستگی با شاخصهای دیگر، هیچکدام موضوع این قانون نیستند.
مطالعه مبحث: اندازهگیری عملکرد و شاخصهای کلیدی (KPI)